ایزو ۹۰۰۱ ورژن ۲۰۲۶ چه تغییراتی دارد؟

ایزو ۹۰۰۱ ورژن ۲۰۲۶ چه تغییراتی دارد؟

ایزو ۹۰۰۱ ورژن ۲۰۲۶ در تاریخ ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶ توسط سازمان بین‌المللی استانداردسازی منتشر شد و جایگزین ویرایش ۲۰۱۵ این استاندارد شد. نسخه جدید همچنان بر اصول اصلی مدیریت کیفیت، تمرکز بر مشتری، رویکرد فرآیندی و بهبود مستمر استوار است، اما در برخی حوزه‌ها الزامات و مفاهیم با وضوح بیشتری بیان شده‌اند.

هدف اصلی از بازنگری ایزو ۹۰۰۱، ایجاد یک سیستم مدیریت کیفیت هماهنگ‌تر با شرایط کسب‌وکارهای امروزی و تقویت ارتباط میان کیفیت، رهبری، تصمیم‌گیری و عملکرد سازمان است.

تفکیک ریسک‌ها و فرصت‌ها در ایزو ۹۰۰۱ ورژن ۲۰۲۶

یکی از تغییرات قابل توجه در ایزو ۹۰۰۱ ورژن ۲۰۲۶، بازطراحی بند ۶.۱ است. در نسخه جدید، بندهای ۶.۱.۲ و ۶.۱.۳ به‌ترتیب به اقدامات برای رسیدگی به ریسک‌ها و اقدامات برای رسیدگی به فرصت‌ها اختصاص یافته‌اند.

در این رویکرد، سازمان تنها نباید تهدیدها و عوامل منفی را شناسایی کند؛ بلکه باید فرصت‌هایی را که می‌توانند به بهبود عملکرد، توسعه خدمات، استفاده از فناوری‌های جدید یا ایجاد ارزش بیشتر منجر شوند نیز شناسایی و ارزیابی کند.

توجه بیشتر به فرهنگ کیفیت

در نسخه ۲۰۲۶، نقش مدیریت ارشد در ایجاد و تقویت فرهنگ کیفیت و رفتار اخلاقی پررنگ‌تر شده است. سازمان باید شرایطی ایجاد کند که کارکنان نسبت به اهمیت کیفیت، مسئولیت‌های خود و تأثیر رفتارشان بر اثربخشی سیستم مدیریت کیفیت آگاه باشند.

بنابراین ممیزی تنها به بررسی فرم‌ها و مستندات محدود نمی‌شود و میزان درک کارکنان از اهداف و فرهنگ کیفیت نیز اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

مدیریت تغییرات در نسخه جدید

بند ۶.۳ نیز با تأکید بیشتری بر مدیریت تغییرات، سازمان را به بررسی اثر تغییرات بر سیستم مدیریت کیفیت، منابع، ارتباطات و اثربخشی تغییرات هدایت می‌کند.

به همین دلیل، سازمان‌ها در زمان گذار به ایزو ۹۰۰۱ ورژن ۲۰۲۶ بهتر است روش اجرایی مدیریت تغییر خود را بازنگری کرده و صرفاً به ثبت یک فرم تغییر اکتفا نکنند.

اقدامات پیشنهادی برای گذار

برای انتقال از ایزو ۹۰۰۱:۲۰۱۵ به ایزو ۹۰۰۱:۲۰۲۶، انجام یک تحلیل شکاف، بررسی بندهای جدید، بازنگری فرآیند مدیریت ریسک و فرصت، ارزیابی فرهنگ کیفیت و اصلاح روش مدیریت تغییر توصیه می‌شود.

سازمان‌هایی که دارای گواهینامه نسخه ۲۰۱۵ هستند نیز باید برنامه انتقال خود را با نهاد صدور گواهینامه هماهنگ کنند. طبق راهنمای منتشرشده توسط کمیته ISO/TC 176، سازمان‌های دارای گواهینامه ۲۰۱۵ تا ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۹ برای تکمیل انتقال فرصت دارند.

در مجموع، ایزو ۹۰۰۱ ورژن ۲۰۲۶ را می‌توان ادامه مسیر نسخه ۲۰۱۵ دانست؛ نسخه‌ای که به جای تغییر بنیادین ساختار سیستم مدیریت کیفیت، بر رهبری، فرهنگ کیفیت، ریسک‌ها و فرصت‌ها و مدیریت مؤثر تغییرات تأکید بیشتری دارد.